Συνομιλώντας με τον Αλέξανδρο Σάντο

Συνομιλώντας με τον Αλέξανδρο Σάντο 

στη Bibliotheque

Ο ΥΜΝΟΣ ΤΗΣ ΕΥΡΩΠΗΣ

ΕΥΡΩΠΗ,

Καλή Χρονιά...

Υ.Γ. Καλή χρονιά, πουλάκια. 

Τα ξαναλέμε το 2013.

ERIC HOBSBAWM

"Ο ουτοπισμός 

είναι μάλλον ένας αναγκαίος κοινωνικός μηχανισμός 

για την καταβολή των υπεράνθρωπων εκείνων προσπαθειών 

χωρίς τις οποίες δεν μπορεί να πραγματωθεί 

καμιά μεγάλη επανάσταση".

Εric Hobsbawm

...

4η Ιουλίου, Thomas Jefferson

"Ποια χώρα μπορεί να διατηρήσει τις ελευθερίες της αν οι κυβερνήτες της δεν προειδοποιούνται από καιρού εις καιρόν ότι ο λαός τους διατηρεί το πνεύμα της αντίστασης; Ας πάρουν όπλα [...] Τι σηματοδοτούν λίγες χαμένες ζωές σε μια περίοδο ενός ή δύο αιώνων; Το δέντρο της ελευθερίας πρέπει να αναζωογονείται από καιρού εις καιρόν με το αίμα πατριωτών και τυράννων. Αυτό είναι το φυσικό του λίπασμα".

Thomas Jefferson

I.K.Γ., Παραβολή

Κάποιο χειμωνιάτικο βράδυ, ο Διάβολος εμφανίστηκε έξαφνα στη συντροφιά τριών νεαρών φίλων και προσφέρθηκε να πραγματώσει μιαν ευχή του καθενός. Ο πρώτος, ο ωριμότερος, ευχήθηκε να κερδίσει την γυναίκα που αγαπούσε. Ο δεύτερος, να καταξιωθεί στο πεδίο της τέχνης του (γιατί είχε τη φιλοδοξία να γίνει συγγραφέας). Ο τρίτος, ο πιο ντροπαλός, ευχήθηκε μ’ ένα ελαφρό κοκκίνισμα στα μάγουλα, να είναι διαρκώς ερωτευμένος.

Τα χρόνια κι οι προσωπικές επιδιώξεις χώρισαν τους τρεις συντρόφους. Επτά έτη αργότερα, η τύχη τούς έφερε πάλι κοντά. Ο πρώτος ήταν ήδη διαζευγμένος· ο δεύτερος εργαζόταν ως κριτικός λογοτεχνίας σε κάποιο περιοδικό· κι ο τρίτος, είχε γίνει ποιητής.

Ι.Κ.Γ.

MIHAI EMINESCU - Ένα ποίημα

Αν η λεύκα

Αν η λεύκα αναρριγά

κι αν χτυπούν τα τζάμια οι κλώνοι,

είναι που τη βλέπω αργά

νοερά να με σιμώνει.

Τ' άστρα αν λάμπουν στο νερό

κι ώς τα βάθη του, το κάνουν

ήρεμο ύπνο να χαρώ

και το νου μου να γλυκάνουν.

Κι αν η συννεφιά σχιστεί

για να λάμψει, όπου και νά 'μαι,

το φεγγάρι, είναι γιατί

μέρα νύχτα σε θυμάμαι.

Μιχάι Εμινέσκου

Πηγή: Εμινέσκου, Ποιήματα, Μτφ. Ρίτα Μπούμη Παπά, Μέλισσα

Αντόνιο Πόρτσια (1)

Μικρό είναι εκείνο που για να δειχτεί κρύβει.

Πηγή: Φωνές, Αντόνιο Πόρτσια, Μτφ. Βασίλης Λαλιώτης, Εκδόσεις Ίνδικτος.

Andrei Tarkovsky - Romain Rolland: Αντιστίξεις και Αναλογίες

Ο Άγιος Κριστόφ πέρασε τον ποταμό. Όλη τη νυχτα βάδισε ενάντια στο ρεύμα. Σα βράχος, το κορμί του με τ΄ αθλητικά μέλη ξεπετιέται πάνω απ΄τα νερά. Στον αριστερό του ώμο κάθεται το Παιδί, αδύνατο και βαρύ. Ο Άγιος Κριστόφ στηρίζεται πάνω σ΄ένα ξεριζωμένο πεύκο που λυγάει. H ραχοκοκαλιά του κι αυτή λυγάει. Εκείνοι που τον είδαν να φεύγει, είπαν πως δε θά 'φτανε ποτέ· και πολύ καιρό τον ακολούθησαν τα σκώμματά τους και τα γέλια τους. Ύστερα η νύχτα απλώθηκε, κι εκείνοι κουράστηκαν. Τώρα ο Κριστόφ είναι πάρα πολύ μακριά για να τον φτάσουν οι κραυγές εκείνων που μένουν στην όχθη. Μέσα στο θόρυβο του χειμάρρου, δεν ακούει παρά την ήρεμη φωνή του Παιδιού, που κραταει μες στη μικρή του γροθιά μια σγουρή τούφα απ' τα μαλλιά του γίγαντα, λέγοντάς του ολοένα: "Περπάτα"!

Ο Κριστόφ περπατάει, με τη ράχη σκυφτή, με τα μάτια ίσα μπροστά, στυλωμένα πανω στη σκοτεινή όχθη που οι απόκρημνοι βράχοι της αρχίζουν ν' ασπρογαλιάζουν.

Ξαφνικά ο όρθρος σημαίνει, κι ένα πλήθος από καμπάνες ξυπνάει χοροπηδώντας. Να η καινούργια αυγή! Πίσω απ' τη σκοτεινή απόκρημνη ακτή υψώνεται ο χρυσός φωτοστέφανος του αόρατου ήλιου. Ο Κριστόφ, έτοιμος να πέσει, φτάνει επιτέλους στην όχθη. Και λέει στο Παιδί:

- Να, φτάσαμε. Πόσο ήσουνα βαρύ! Παιδί, ποιος είσαι λοιπόν;

Kαι το Παιδί αποκρίνεται:

- Είμαι η μέρα που θ' ανατείλει.

Πηγές: NΟΣΤΑΛΓΙΑ, του Αντρέι Ταρκόφσκι.

ΖΑΝ ΚΡΙΣΤΟΦ, Ρομαίν Ρολλάν, Mτφ. Γιώργος Πράτσικας, Εκδόσεις Γκοβόστη.

Άδωνις - Άσματα του Μιχιάρ του Δαμασκηνού

Ένας θεός αγαπάει το άλγος του

Στον θεό που σχίζεται

στα βήματά μου -

εγώ ο Μιχιάρ ο καταραμένος,

θυσία υψώνω τους νεκρούς

και λέω την ευχή του πληγωμένου λύκου.

Αλλά οι τάφοι που χασμουριούνται

στα λόγια μου

κλωσσάνε τ' άσματά μου

μ΄έναν θεό που απομακρύνει τις πέτρες από μας

και αγαπάει το άλγος του,

ευλογεί ακόμα και την κόλαση·

λέμε μαζί τις προσευχές

και στης ημέρας το πρόσωπο δίνει ξανά την αθωότητα.

Πηγή: Άδωνις, Άσματα του Μιχιάρ του Δαμασκηνού, Μτφ. Μάρκελλος Πιράρ, Εκδόσεις Άγρα.

Tσε Γκεβάρα - 40 χρόνια μετά

Σαν σήμερα, στις 9 Οκτωβρίου του 1967,πριν από 40 χρόνια, δολοφονείται στη Βολιβία ο Ερνέστο Τσε Γκεβάρα.
Ακούμε το θρυλικό πλέον και πολυδιασκευασμένο τραγούδι του Carlos Puebla. Τραγουδά η Νathalie Cardone.

EMINESCU - Ωδή σε αρχαίο μέτρο

Ο εθνικός ποιητής της Ρουμανίας και ένας από τους κορυφαίους του κόσμου. Για πολλούς, ο τελευταίος μεγάλος του Ρομαντισμού. Ζωή τραχιά, σύντομη, τυραννισμένη. Ο Εμινέσκου -
"ήξερε" από ποίηση, αλλά, αλίμονο, - κι ας είχε ώριμη πολιτική σκέψη - όχι από πολιτική...
Προσεχώς ένα από τα κορυφαία του ποιήματα - Ο Εωσφόρος.

Αφιερώνεται στον φίλο Γιώργο Κ. Ανυφαντή.

Γκάντι (2)

Είναι προτιμότερο να είμαστε βίαιοι, αν υπάρχει βία στις καρδιές μας, από το να φοράμε τον μανδύα της μη βίας για να καλύψουμε την αδυναμία μας.

Μαχάτμα Γκάντι

Υ.Γ. Κάποιοι λόγοι προσλαμβάνουν άλλο βάρος στα στόματα ορισμένων ανθρώπων...

Marginalia - 2

H ανθεκτικότης του φελλού, ναι. Αλλά μήπως αυτή δεν μας λέει πολλά και για την τόσο καταφανή όσο και απογοητευτική έλλειψη σε κότσια των παροικούντων τη μικρή μας Ιερουσαλήμ;

Υπάρχουν λογιών λογιών σιωπές. Δεν βαραίνουν όμως όλες το ίδιο.

Πρέπει να κοιτάζουμε το ποιος σωπαίνει και γιατί. Κι όταν αυτός ο κάποιος – όποιος κι αν είναι - σωπαίνει από δειλία, που τη βαφτίζει κατά τη βολή του αξιοπρέπεια και ανωτερότητα, τότε έχει όλο τον χώρο και τον χρόνο ο κάθε μωροφιλόδοξος, που αντί για έργο επιδεικνύει διασυνδέσεις, να μιλά και να ακούγεται.

Και τα γύναια στέργουν, γιατί τόσο καταλαβαίνουν και θαμπώνονται.

Όσο ο καιρός περνάει και οι καταστάσεις διαιωνίζονται, η σιωπή γίνεται όλο και περισσότερο επικίνδυνη και για τούτο όλο και περισσότερο απαράδεκτη.

Κι είναι λυπηρό να βλέπεις ακόμα και ανθρώπους που έχουν κάτι να πουν να αναλώνονται σε λιβανωτούς και χειροφιλήματα για λίγα ψιχία φιλολογικής δόξας.

Έχω φτάσει στο σημείο – και ξέρω ότι με αυτό διαφωνούν πολλές αισθαντικές ψυχές - να προτιμώ να συναντήσω έναν άντρα με το θάρρος της γνώμης του από το να διαβάσω ένα ακόμα καλό ποίημα.

Και είναι ντροπή για την «ποίησή» μας το ότι πρέπει να βγεις έξω από αυτήν για να βρεις ανθρώπους με χαρακτήρα.

Όταν οι ποιητές δεν έχουν κότσια, εκφυλίζονται σε καλαμαράδες.

Μέσα στην καλλιτεχνική μας πραγματικότητα αυτό που λείπει περισσότερο δεν είναι τόσο οι καλές πένες όσο το αρρενωπόν του φρονήματος.

© Θεοδόσης Βολκώφ

Υ. Γ. Εν καιρώ, αλλά σύντομα, τα υπόλοιπα.

Γκάντι (1)

Στην αρχή σε αγνοούν, μετά σε κοροϊδεύουν, μετά σε πολεμούν και μετά νικάς.

Μαχάτμα Γκάντι

Π Ε Ν Θ Ο Σ

Όταν οι άνθρωποι τη φωτιά δεν την έχουν μέσα τους,

την απλώνουν παντού γύρω τους.

Βολκώφ

Marginalia - 1

Δίχως εκείνη την ιδιαίτερη, αφύσικη ένταση της θέλησης για την οποία κάνει λόγο ο Σίλλερ, ο άνθρωπος θα μας φαίνεται πάντοτε λίγος σε πίστη. Και δεν αναφέρομαι εδώ σε μια πίστη στο επέκεινα αλλά σε αυτή τούτη τη ζωή όπως την ξέρει και παλεύει να τη γνωρίσει χιλιάδες χρόνια τώρα, βιώνοντάς την ανάλλαγη και συνάμα τόσο διαφορετική από τόπο σε τόπο κι από εποχή σε εποχή.

Η προσκόλληση σε καθετί το στενά πρακτικό, όσο αναγκαίος όρος κι αν είναι για τη διατήρησή και συνέχιση της ζωής στην ακραιφνώς βιολογική της διάσταση, μάς δίνει ένα πολύ φτωχό «εξαγόμενο» όταν ανάγεται σε μοναδικό σκοπό και απόλυτο ρυθμιστή της ύπαρξης και της πράξης.

Είναι ζήτημα, σήμερα μάλιστα περισσότερο από ποτέ, προσανατολισμού.

Ο άνθρωπος που γυρίζει την πλάτη του στις κατά κοινή ομολογία σεβαστές ασχολίες και αγαστές επιδιώξεις, αυτές που δίδουν στο άτομο εξουσία και προάγουν, κατά πώς λέγεται, το ευρύτερο καλό και το κοινό συμφέρον - όλα αυτά τα έργα που «πηγαίνουν τις κοινωνίες μπροστά» σύμφωνα με τους ισχυρισμούς των απανταχού ηθικολόγων - έχει ήδη διαπράξει έγκλημα καθοσιώσεως και τον περιμένει, στην αμέσως επόμενη γωνία, αν όχι η ανοικτή επίθεση σίγουρα όμως τα πίσω από την πλάτη λόγια και τα ειρωνικά μειδιάματα, τα βλέμματα όλο περιφρόνηση, που αν το μπορούσαν, θα αφάνιζαν διαμιάς τον θρασύ.

Το επαναλαμβάνουμε. Είναι ζήτημα, πρωτίστως, προσανατολισμού.

Εκεί που οι περισσότεροι ονειρεύονται μια καλύτερη θέση, ο ποιητής ονειρεύεται το επόμενο ποίημα.


© Θεοδόσης Βολκώφ

Dead Poets Society

Έχω πάρα πολλές ενστάσεις όσον αφορά στη συγκεκριμένη ταινία, αλλά αυτή τη σκηνή, καθώς και τη συνέχειά της με την «απαγγελία» του Whitman, την κρατάω. Το απόσπασμα αφιερώνεται – για άλλη μια φορά – σε αυτούς που μας κρύβουν την ομορφιά: στους μεγαλόσχημους κριτικούς μας, στους ασπάλακες των Πανεπιστημίων, στους διά την πνευματική μας ζωή κοπτόμενους εκδότες, στους διευθυντές των λογοτεχνικών μας περιοδικών και στους ποιητές που με το ένα χέρι βαστούν την πένα της ποίησης και με το άλλο τον κάλαμο της δημοσιογραφίας• κι ακόμα στους νέους – και δεν είναι λίγοι – που φιλοδοξούν να τους μοιάσουν και ονειρεύονται να γίνουν «χαλίφηδες στη θέση του χαλίφη». Τελικά, κατά πώς φαίνεται, αυτοί οι κύριοι συναγωνίζονται σε αφιερώσεις τις αγάπες μας...


Βολκώφ

Mozart - Συμφωνία Νο. 25 - 1st movement

Wiener Philarmoniker, Karl Bohm.
O Mozart στα 18 του χρόνια...

O Gustave Dore σε συνάντηση με τον Milton